HomeDiscussie overtijdbehandeling

Uitbreiding activiteiten Women on Waves dankzij VNVA.
DroneMet het geld van de VNVA Els Borst Oeuvreprijs zet Women on Waves de eerste stappen naar Women on Wings.
Het geld dat Women on Waves kreeg met de VNVA Els Borst Oeuvreprijs zal gebruikt worden voor een project waarbij abortuspillen met een drone Polen binnen gevlogen worden.
Symbolischer kan het haast niet. Voordat Women on Waves in 2003 naar Polen vertrok, maakte Els Borst het klip en klaar duidelijk dat Women on Waves legaal de medicamenteuze overtijdbehandeling kon verrichten. Zo kreeg Women on Waves toegang tot Mifepriston, het middel om jonge zwangerschappen af te breken. Nu, 12 jaar later, is er nog steeds gesteggel over de vraag of huisartsen dit mogen, maar het tij lijkt te keren. Eindelijk heeft de Minister van VWS gemeld dit een goed idee te vinden, al moeten nog wat randvoorwaarden verduidelijkt worden.

Lees meer...

Fotografie: Maarten van Haaff

Impressie VNVA Els Borst Oeuvreprijs door Clara Peters.

VNVA Els Borst Oeuvreprijs naar Women on Waves door een redactielid

Opening van de VNVA
Els Borst Oeuvreprijs uitreiking
door Sylvia Buis
Avondvoorzitter Nine Knoers
 

 

Rebecca GompertsGunilla Kleiverda

Gunilla Kleiverda en Rebecca Gomperts

De Els Borst Oeuvreprijs wordt door de VNVA ingesteld om vrouwelijke artsen te eren die door een jarenlange inzet wezenlijk hebben bijgedragen aan verbetering van de gezondheid en de zelfbeschikking van vrouwen. Wat is de achtergrond van de eerste toekenning van deze prijs?

“ Reeds gedurende mijn studententijd en vooral in het gasthuis te Amsterdam, werd ik gekweld door de gedachte aan het vele en zware leed dat vrouwen lijden, die maar telkens weer zwanger werden…” schrijft Aletta Jacobs in haar Herinneringen. En al in 1882 vindt zij in een Duits medisch tijdschrift een artikel over het pessarium occlusivum. Zij introduceert het in haar praktijk en helpt daarmee vele vrouwen – en stelt zich bloot aan luide kritiek, beschuldigingen en lastercampagnes van de heren collegae, predikanten en tal van gezaghebbende lieden.

Ongewenste zwangerschap is door alle tijden heen een drama geweest voor de meisjes en vrouwen die het betrof. Gretchen, het lieftallige en vrome meisje dat door Faust begeerd wordt, wordt zwanger, verliest daarmee haar eer en wordt door haar vroegere vriendinnen met de nek aangekeken. Als ze radeloos het kind bij de geboorte doodt wordt zij daarom zelf ter dood veroordeeld. Voor ons zijn deze verhalen vandaag de dag geschiedenis en literatuur.

Maar vergis je niet, ook in Nederland staat abortus nog steeds in het Wetboek van Strafrecht. Pas vijftig jaar geleden kwam hier de brede discussie over abortus op gang en de Wet afbreking zwangerschap, waarbij de arts die aan bepaalde voorwaarden voldoet wordt uitgezonderd van de strafwet. Deze abortuswet dateert van 1981. Tien jaar eerder namen een aantal huisartsen, onder wie diverse VNVA leden, het heft in handen door zich in Engeland technisch te laten scholen om abortus verantwoord uit te kunnen voeren. De gynaecologen waren “not amused”.

De VNVA heeft hierbij steeds naar voren gebracht dat het aan de vrouw is om de keuzen rondom zwangerschap te maken. Bovendien blijkt met het breed beschikbaar komen van goede anticonceptie steeds weer dat het abortuspercentage daalt – voorkomen van een zwangerschap is voor alle betrokkenen verre te verkiezen boven de onzekerheid, twijfel en moeilijkheden van het afbreken ervan.

Lees meer...

 

 

Lees meer...

NAWAL EL SADAAWI (83 JAAR)The Free Voice of Egypt –
Nawal el Saadawi (2015)
Konstanze Burkard, 52 min,
Arabisch/Engels
SynopsisPortret van Nawal
el-Saadawi (83), een van de belangrijkste en bekendste feministen in de
Arabische wereld. Haar strijd tegen vrouwenbesnijdenis, de regels van het
islamitisch huwelijk en moslimfundamentalisme brachten haar geregeld in de
problemen.
Nawal el-Saadawi is een van
de meest invloedrijke voorvechters van de Egyptische vrouwenbeweging. Haar
oeuvre als schrijver beslaat meer dan vijftig boeken, toneelstukken en korte
verhalen. Het meeste van haar werk is gericht op de ernst van het geweld tegen
vrouwen, seksuele onderdrukking, en armoede in de Arabische wereld. Behalve als
schrijver en politiek activist is Saadawi werkzaam als gynaecoloog en

Lees meer...

Kijken we verder in de wereld dan zien we hele andere dingen. Vele landen verzetten zich nog steeds tegen abortus en ook anticonceptie is lang niet overal toegankelijk. Ongewenste zwangerschap geeft ook nu nog Gretchens die ten prooi vallen aan eerwraak of veroordeling, ook nu zijn er nog vrouwen die zuchten en lijden onder de last van nòg een kind op komst.

Het is 1997. De jonge idealistische arts Rebecca Gomperts, werkt als scheepsarts bij Greenpeace. In Nederland heeft zij ook als abortusarts gewerkt. In Zuid-Amerika ontmoet zij tal van vrouwen die worstelen met ongewenste zwangerschap. Soms zijn zij verkracht, soms zijn zij dakloos, soms zijn zij uitgestoten uit de lokale gemeenschap. Abortus is verboden. Rebecca krijgt een idee: buiten de territoriale wateren (12 zeemijlen, ruim 22 kilometer) geldt de wet van het kustland niet meer. Een schip onder Nederlandse vlag kan dan vrouwen abortus aanbieden zonder dat zij strafbaar zijn.Women on Waves is geboren!

Een idee is een begin – maar dan! Het is de grote verdienste van Rebecca dat zij vanaf het begin vele jaren lang vele mensen en organisaties heeft weten te betrekken en te enthousiasmeren voor haar idee. Gynaecologe Gunilla Kleiverda is daarbij haar trouwe partner vanaf het moment dat de plannen concreet worden.

Enkele grote stappen in het bestaan van Women on Waves:

1999 Eveline Herfkens, minister van Ontwikkelingssamenwerking, juicht het project toe – de Nederlandse pers is in rep en roer!

2000 Terwijl ook de internationale pers zich opwindt wordt een boot gevonden die geschikt gemaakt kan worden om een container met een behandelunit op te zetten. Er vormt zich een geheel vrouwelijke groep zeelieden en medisch personeel en de keus voor de eerste vaart valt op Ierland. De anti-abortuswet daar is de strengste in de EU èn er zijn actieve pro-abortusgroepen waardoor er een goed uitgangspunt is voor lokale publiciteit.

In juni 2001 vaart dan na onnoemelijk veel administratieve en organisatorische rompslomp de Aurora, de eerste abortusboot ter wereld, de haven van Scheveningen uit. In de Tweede Kamer liggen Els Borst, minister van Volksgezondheid en haar collega van Justitie, onder vuur. Els is zonneklaar – aan alle zorgvuldigheidseisen is voldaan, zij ziet geen enkele reden om in te grijpen.

In de jaren hierna bezoekt Women on Waves nog diverse andere landen en er is een duidelijk patroon. De grote media aandacht die oplossen van het probleem ongewenste zwangerschap krijgt en de invloed van al die publiciteit gevoegd bij wat er in een land zelf speelt is veel belangrijker dan wat er aan feitelijk medisch handelen gebeurt.

Wat is dan de echte winst voor vrouwen?

Ook daar hebben Rebecca en Gunilla iets op gevonden. Met de abortuspil mifepriston en misoprostol kunnen vrouwen zelf gedurende de eerste 9 weken op veilige en verantwoorde wijze een abortus opwekken. Maar deze middelen zijn niet verkrijgbaar in landen waar abortus verboden is. Via de internet site www.Womenonweb.org kunnen vrouwen overal ter wereld on-line na een artsenconsult deze medicatie toegestuurd krijgen waarmee zij zelf veilig thuis een abortus kunnen opwekken. Ondersteuning in vele talen gebeurt via een helpdesk.

Jaarlijks stuurt Women on Web meer dan 100.000 emails naar vrouwen uit ruim 130 landen. We weten dat minstens de helft van alle abortussen ter wereld op onveilige wijze gebeurt en dat de kans op infecties, bloedingen en overlijden daarbij groot is. Dat geeft aan hoe belangrijk dit project is voor de gezondheid en het welzijn van vrouwen wereldwijd.

De VNVA meent dat dit originele en doeltreffende project waar nu al ruim vijftien jaar de genomineerde artsen de ziel van zijn zonder meer in de termen valt van wezenlijke verbetering van gezondheid en zelfbeschikking van vrouwen, zaken waarvoor ook wijlen ons erelid Els Borst zich steeds heeft ingezet.

 

Lees meer...

Juridisch niet zwanger bij een positieve zwangerschapstest en een zichtbare zwangerschap voor 17 dagen overtijd

door: Gunilla Kleiverda en Rebecca Gomperts
Boot met pillen WoWBovenstaande schijnbare contradictio in terminis is de basis voor veel onbegrip over de juridische status van de overtijdbehandeling (OTB) en daarmee de vraag of huisartsen deze behandeling mogen uitvoeren. De Nederlandse Strafwet verbiedt abortus. Daarom is de Wet afbreking zwangerschap (WAZ) opgesteld om abortushulpverlening onder bepaalde voorwaarden toe te staan. Deze wet, in 1981 na veel discussie aangenomen, is een compromis tussen het recht op zelfbeschikking van de vrouw en de bescherming van het ongeboren leven. De zelfbeschikking van de vrouw is verengd tot een ondraaglijke noodsituatie waarover zij nog 5 dagen verplicht moet nadenken. De afbreking mag alleen gebeuren in een kliniek met een WAZ-vergunning. De 5 dagen verplichte bedenktijd en de vergunningsplicht gelden niet voor de OTB.
Artikel 1 lid 2 van de WAZ zegt namelijk: ‘voor de toepassing van het bij of krachtens deze wet wordt onder het afbreken van zwangerschap niet verstaan het toepassen van een middel ter voorkoming van de innesteling van een bevruchte eicel in de baarmoeder’. De wetgever wilde zo duidelijk maken dat het leven niet vanaf de conceptie beschermwaardig is en vanaf de conceptie onder de WAZ valt. De parlementaire behandeling van de WAZ toonde dat het begrip zwangerschap pas geldt vanaf het moment dat de innesteling compleet is. Hiervoor is het tijdstip geaccordeerd vanaf 16 dagen overtijd, oftewel vanaf een amenorroeduur van 6+2 weken. Dit komt globaal overeen met de termijn waarop echoscopisch hartactie zichtbaar is.

Lees meer...

Vessel 2 kleinWomen on Waves vaart met een boot uit naar landen waar abortus verboden is. Vrouwen met een ongewenste zwangerschap kunnen vandaaruit meevaren naar internationale wateren voor een veilige en legale abortus. Op zee, in internationale wateren gelden op een Nederlands schip Nederlandse wetten, zo ook de abortuswet. Het achterliggende doel van Women on Waves is om veilige en legale abortus in betreffend land te bevorderen. De media-aandacht die ‘de abortusboot’ creëert wordt gebruikt om pro-choice organisaties in dat land te ondersteunen in hun strijd om dat doel te bereiken.

Voor het verrichten van abortusbehandelingen vroeg Women on Waves in een vroeg stadium een vergunning aan. Dit gebeurde voor de eerste vaart naar Ierland in 2001. Women on Waves beschikte over een mobiele kliniek, gebouwd door de kunstenaar Joep van Lieshout. De mobiele kliniek wordt voor een tocht op een groot schip geplaatst. Nadat deze kliniek was ingericht en nadat aan alle andere formaliteiten was voldaan, bleek het verstrekken van de vergunning toch een heikel punt.

Lees meer...

That’s the question Dr. Rebecca Gomperts poses at the beginning of Vessel, a new documentary that follows her work sailing around the world to teach women how to safely use abortion-inducing drugs. Nearly 15 years ago, Gomperts took to the sea in search of that space for the women who lack reproductive health options. Read more.

Lees meer...

The debates over access to abortion often invoke personal rights. “Vessel” concerns the intersection of those rights with national sovereignty. The movie follows the work of Dr. Rebecca Gomperts, a physician from the Netherlands who founded Women on Waves, an organization whose goal was to provide medical abortions in international waters to women from countries where the procedure was illegal. She later started Women on Web, a telemedicine support service. Read more.

Lees meer...

Women on Waves (www.womenonwaves.org) is in mei 1999 opgericht door Rebecca Gomperts. Als abortusarts en activiste bij Greenpeace werd zij geconfronteerd met de gevolgen van illegale en onveilige abortus met onnodige morbiditeit en mortaliteit als gevolg. Jaarlijks besluiten meer dan 20 miljoen vrouwen een ongewenste zwangerschap af te breken zonder dat zij toegang hebben tot verantwoorde hulp. Bijna 50.000 vrouwen sterven hierbij en een veelvoud kampt na afloop met langdurige ernstige gezondheidsproblemen. Dit terwijl legale medische abortus een van de veiligste medische handelingen is.

Het idee achter Women on Waves is om vrouwen uit landen waar abortus verboden is een veilige behandeling aan te bieden. Dit gebeurt met een schip onder Nederlandse vlag dat naar internationale wateren vaart. Daar is de Nederlandse abortuswet van toepassing. Op deze wijze kan een klein aantal vrouwen geholpen worden. De gigantische publiciteit die de komst van het schip genereert, is zeer belangrijk. Zo wordt de discussie over vrouwenrechten gestimuleerd en worden lokale activisten ondersteund in hun strijd voor legalisering van abortus.

Lees meer...

VNVA in het kort

  • De VNVA behartigt de belangen van de vrouwelijke artsen. De vereniging acht het van groot belang dat alle vrouwelijke artsen hun talenten optimaal kunnen benutten en daardoor een hun passende positie in de gezondheidszorg kunnen innemen. Tevens zet de vereniging zich in voor het inweven van seksespecifieke geneeskunde in opleiding en praktijk. Daarbij stimuleert de VNVA de gewenste maatschappelijke veranderingen…

Volg ons

VNVA op sociale media