HomeNieuwsBlogsGetroffen door je eigen specialisatie

Getroffen door je eigen specialisatie

Met ziekte-ervaring op zak meer begrip voor patiënten

En dan blijk je de ziekte onder de leden te hebben waar je nou juist zelf in bent gespecialiseerd. Hoe gaat een arts om met de dubbelrol van dokter en patiënt als het de kwaal betreft waar hij/zij zelf het meeste van weet? Een portret van Hester Oldenburg.

Hester Oldenburg, in borstkanker gespecialiseerd chirurg in het Antoni Van Leeuwenhoek, kreeg twee keer borstkanker.

Getroffen door je eigen specialisatieHet raarste moment vond Hester Oldenburg de ochtend dat ze zich op de afdeling Borstkankerchirurgie van het Antoni van Leeuwenhoek moest melden, op de dag van haar eigen operatie. ‘Dan word je in je operatiehesje gehesen, op een afdeling waar ik zelf supervisor was.’ Of anders wel het moment dat een vriendin met haar meeging tijdens een bestralingsafspraak. ‘Stonden we voor het AVL en het eerste wat ik zei was: ‘Kijk, hier werk ik.’ Pas toen realiseerde ik me echt dat ik er als patiënt kwam.’

Haar specialisme past haar goed, vindt Oldenburg: het gaat om vrouwenzaken, om een zichtbare ziekte, cosmetiek speelt een rol, de behandelingen zijn complex, er is veel plek voor onderzoek. Tien jaar geleden schreef de bevlogen chirurg met een coauteur Het borstkankerboek, een bundel om patiënten te informeren over alle aspecten van de ziekte. De eerste druk lag net in de winkel, toen in 2007 bij Oldenburg voor het eerst borstkanker werd geconstateerd. Toen een tweede druk was uitgekomen in 2013, volgde de diagnose nog een keer. Besmuikt grinnikend: ‘Er moet misschien maar geen nieuwe druk meer komen.’

Het eerste wat Oldenburg doet als ze haar verhaal vertelt, is instinctief haar hand ter hoogte van haar rechterborst leggen. Al bijna een halfjaar voelde ze daar een heel kleine knobbel. ‘Het kan niet waar zijn dat ik dit krijg, dacht ik. Ik stopte het weg, net als elk ander mens.’ Pas na maanden durfde ze de stap aan om een collega te vragen onderzoek te doen; haar maatje met wie ze het langst samenwerkte. ‘Eerst naar de huisarts? Nee, nee, die telde toen niet meer, die wist er niks van, vond ik.’

Schok
De uitslag die volgde, dat het om een kwaadaardige tumor ging, kwam volgens Oldenburg als ‘een schok voor haarzelf, en voor haar team’. ‘We waren een groot, hecht team, en dit was nog nooit voorgekomen. Inmiddels wel vaker. Maar toen was het een enorm heftige confrontatie dat het ook een van ons kon overkomen.’ Vanwege de anonimiteit overwoog Oldenburg een behandeling in het buitenland te ondergaan, maar eigenlijk had ze ‘geen andere keuze’ dan het AVL. ‘Ik werk bij de top van de top.’

‘Half patiënt, half dokter’ noemt Oldenburg de positie waarin ze verkeerde. ‘Je zit familie en vrienden uit te leggen wat er gebeurt, alsof je als dokter in de spreekkamer zit. En ik bleef medebehandelaar, je praat toch een beetje mee.’ Maar tegelijk kon ze ook ‘in één keer alle ratio kwijtraken’, met name toen de periode van bestraling volgde. ‘Ik wilde dat niet, ik voelde me beschadigd worden. Ik had als patiënt geen zin in dat gedoe. Het is ontzettend zoeken tussen die twee rollen.’

Maar haar kennis van borstkanker hielp haar ook. ‘Ik wist wel vanaf het begin dat ik hier niet aan dood zou gaan. Het ging om een klein carcinoom en de ziekte was goed te genezen. Terwijl voor veel mensen kanker één groot, potentieel dodelijk geheel is.’ En als ze dan toch zelf kanker kreeg, dan maar borstkanker, denkt Oldenburg hardop. ‘Andere vormen zouden voor mij ongrijpbaar zijn, in die zin was ik hier misschien wel blij mee.’

Nieuw knobbeltje
In 2013 kwam bij een jaarlijkse nacontrole aan het licht dat er een nieuw knobbeltje in dezelfde borst zat, zo diep dat Oldenburg het zelf nog niet had kunnen voelen. Die keer was de kennis een zwaarder te dragen last. ‘Ik wist in een split second het hele scenario dat me stond te wachten. Want na bestraling is een borstsparende operatie niet nog een keer mogelijk. Dan volgt een amputatie en reconstructie met transpositie van de grote rugspier.’ Oldenburg kon zich pas bij die ingrijpende optie neerleggen nadat een collega vijf internationale topspecialisten aanschreef over haar casus. ‘Ze kwamen allemaal met hetzelfde antwoord wat te doen. Dat had ik toch nodig, omdat het zo dichtbij kwam.’

Oldenburg zegt zich te hebben verkeken op het herstel. Vooral de tijd die ze nodig had ‘om de rol van arts weer op me te kunnen nemen’. ‘Je zelfbescherming is weg. Alle verhalen van een patiënt lijken over jou te gaan.’ Tijd en psychologische hulp hielpen haar ‘dat muurtje tussen jezelf en de patiënt’ weer op te bouwen. Oldenburg herinnert zich hoe ze na haar eerste behandeling weer aan het werk ging en zichzelf terugvond op een internationaal congres met honderden vakgenoten. ‘Daar vloog het me zo aan. Ik dacht: al die professionals en ze hebben geen idee.’

Haar patiënten hoeven niet per se te weten dat ze ervaringsdeskundige is. ‘Je wilt niet dat het over jou gaat in de spreekkamer. Dan ga je over een grens.’ Met haar ervaringen op zak weet ze nu ‘van details waar het ook om gaat’. Zoals het feit dat je na zo’n operatie maanden niet op je zij kunt slapen door een trekkende wond. ‘Nu begrijp ik veel beter waarom patiënten soms slecht slapen.’

En ze durft patiënten vaker de geruststelling te geven dat de kans klein is dat ze aan hun vorm van borstkanker overlijden. ‘Eerst stond ik niet zo stil bij die doodsangst. Je leert je ook op de vlakte te houden. Maar als de kans klein is, mogen patiënten het ook weten. Ik probeer meer empathisch te zijn en daarop in te spelen. Ik weet hoe het is om die onvoorwaardelijkheid van je gezondheid kwijt te raken.’

 

Bron: Medisch Contact

 

Laatst aangepast op woensdag, 21 juni 2017 11:59

VNVA in het kort

  • De VNVA behartigt de belangen van de vrouwelijke artsen. De vereniging acht het van groot belang dat alle vrouwelijke artsen hun talenten optimaal kunnen benutten en daardoor een hun passende positie in de gezondheidszorg kunnen innemen. Tevens zet de vereniging zich in voor het inweven van seksespecifieke geneeskunde in opleiding en praktijk. Daarbij stimuleert de VNVA de gewenste maatschappelijke veranderingen…

Volg ons

VNVA op sociale media