HomeNieuwsDossier ontwikkelingen in de zorgBetere bescherming nodig voor het ongeboren kind ?

Betere bescherming nodig voor het ongeboren kind ?

door Clara Peters , huisarts Rotterdam (met dank aan Marjolijn van de Merwe, vertrouwensarts kindermishandeling  Veilig Thuis Zuid Holland Zuid en Maasstadziekenhuis Rotterdam)

Afgelopen zomer werd door de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming  een rapport geproduceerd met de titel “Prenatale kinderbescherming en de rol van de overheid” met adviezen voor de ministeries van Gezondheid en Welzijn en voor Veiligheid en Justitie.

Uit onderzoek is bekend dat de omstandigheden en de leefwijze van de moeder tijdens de zwangerschap van invloed zijn op de ontwikkeling van het ongeboren kind. Verreweg de meeste aanstaande ouders doen alles wat ze kunnen om de zwangerschap goed te laten verlopen en een gezond kind ter wereld te brengen. Ze worden begeleid door de verloskundige, de huisarts, zo nodig het ziekenhuis en de maatschappelijk werker. Een kleine groep van deze zwangere vrouwen (en hun eventuele partner) lukt het niet hun ongeboren kind voldoende te beschermen tegen schade in de ontwikkeling. Vaak spelen meerdere risicofactoren een rol bij het onvoldoende (kunnen) nemen van de ouderlijke verantwoordelijkheid: achterstandssituatie, armoede, laaggeletterdheid of lage opleiding waardoor te weinig gezondheidsvaardigheden, licht verstandelijke beperking, maar ook huiselijk geweld, verslaving , psychische problematiek, ongezonde leefstijl.

Advies van de Raad is om bij preconceptieadvies uitgebreide voorlichting te geven over gezonde leefstijl en prenatale huisbezoeken van de Jeugdgezondheidszorg te stimuleren. Ook  wordt  geadviseerd om het gebruik van screeningsinstrumenten te stimuleren en programma’s, die helpen om te stoppen met drinken en roken nadrukkelijker onder de aandacht te brengen.

 

  • • V-Mis = stoppen-met-rokeninterventie om zwangere vrouwen en hun partners te begeleiden bij het stoppen met roken)                                                                                                             
  • • Negen maanden niet: interventiekaart alcoholgebruik                                                                  
  • • De verplichte kindcheck bij zwangeren (sinds 2013 verplicht onderdeel van meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling) verplicht alle professionals om zich af te vragen of een zwangere een veilige situatie kan creëren voor de ongeborene/pasgeborene of voor kinderen die zij al heeft.

Ook pleit de Raad voor meer (indien noodzakelijk zelfs gedwongen) hulp aan kwetsbare vrouwen in de eerste fase van hun zwangerschap door middel van een ondertoezichtstelling. Het gaat om vrouwen die zich riskant gedragen tijdens hun zwangerschap of om vrouwen die in riskante omstandigheden verkeren zoals hierboven beschreven. De Raad stelt voor om de onder toezichtstelling van het nog niet geboren kind apart en overzichtelijk in de wet vast te leggen en hulpverleners meer bevoegdheden te geven. In de praktijk kennen rechters zelden een onder toezichtstelling toe voor zwangerschappen van onder de 24 weken(de tijd dat abortus nog mogelijk is). Uit onderzoek blijkt echter dat schade aan het nog niet geboren kind ook ontstaat in de eerste 24 weken van de zwangerschap. De Raad bepleit dan ook een beleid- en cultuurwijziging bij hulpverleners en instellingen zodat gedurende de hele zwangerschap aandacht is voor zorg bij risicovol ouderschap en dat vroegtijdig ingrijpen mogelijk wordt gemaakt.

 

Wat vindt jij?

Is een goed preconceptieadvies door verloskundige , huisarts of gynaecoloog voldoende garantie om ontwikkelingsschade te voorkomen?
Waaraan moet een dergelijk preconceptieadvies voldoen?
Ken jij genoemde screeningsinstrumenten?
Weegt bij kans op ontwikkelingsschade het belang van het kind zwaarder dan dat van de ouder?
Is bij gerede kans op schade voor het kind ondertoezichtstelling gerechtvaardigd?
Hoever reikt in deze de verantwoordelijkheid van de overheid?
Reageren? Laat ons weten hoe je hierover denkt!

VNVA in het kort

  • De VNVA behartigt de belangen van de vrouwelijke artsen. De vereniging acht het van groot belang dat alle vrouwelijke artsen hun talenten optimaal kunnen benutten en daardoor een hun passende positie in de gezondheidszorg kunnen innemen. Tevens zet de vereniging zich in voor het inweven van seksespecifieke geneeskunde in opleiding en praktijk. Daarbij stimuleert de VNVA de gewenste maatschappelijke veranderingen…

Volg ons

VNVA op sociale media